ABS pomaga skrócić drogę hamowania na i zachować kontrolę nad sterowaniem pojazdu podczas hamowania awaryjnego, a ASR zapewnia niezawodne przyspieszenie. ESP odpowiada za utrzymanie trajektorii pojazdu określonej przez kierowcę na zakrętach lub podczas manewrów. System stabilizacji zapobiega podsterowności lub nadsterowności. Всеки модерен автомобил е натъпкан с електроника, която подобрява комфорта при шофиране и подобрява безопасността. abs, asr и esp са етикети, за които много шофьори са чували. ABS takođe sprečava klizanje vozila koje usporava vozilo na površinama sa različitim prianjanjem. U vozilu bez ABS-a, koje, na primjer, ima svoje desne kotače na snježnoj ivici ceste, snažnijim pritiskom na kočnicu ono se usmjerava prema ljepljivoj površini. Učinak ABS-a ne treba poistovjećivati sa skraćivanjem zaustavnog puta. ABS (anti-block system) – Systém, vďaka ktorému sa kolesá vášho auta nezablokujú, resp. nezastavia a zabráni sa šmyku vozidla. Na suchej ceste veľmi mierne predĺži brzdnú dráhu vášho auta, ale na mokrej, prípadne šmykľavej vozovke vám dovolí brzdiť a zároveň i meniť smer dráhy vozidla (otáčaním volantu). ASR seat ibiza przy hamowaniu zalacza sie abs, forum passat b5 problem abs, zalaczajscy sie abs bez powodu audi a 3, wlacza mi sie abs przy lekkim hamowaniu, golf 4 ciagle sie wlacza abs, Mazda za, pod koniec hamowania abs golf 4, ads dziala przy delikatnym chamowaniu, audi a3 s, abs się włącza podczas, mazda 323f pompa abs zalacza die przy ASR (anti slip regulator system) is an anti skid system. Some companies also named this system as TCS (Traction Control System). Companies have given different names to the anti-skid (traction control) system; (like ASR/TRC/TC/TCS). It prevents the vehicle from skidding especially on take-offs or on icy-muddy roads. . Odświeżenie bazy egzaminacyjnej wprowadziło kilka „technicznych” pytań. Oto jedno z najnowszych pytań egzaminacyjnych. Przypomnijmy – od tego tygodnia na egzaminach teoretycznych obowiązuje nowa, odświeżona baza pytań. W testach na prawo jazdy pojawiło się ponad 400 nowych pytań. Pierwsze nowe testy na prawo jazdy opublikowało Przeczytaj uważnie pytanie i odpowiedz: Loading ... Tyle w teorii, bowiem w zależności od producenta pojazdu system ten przybiera różne nazwy, i tak producenci poszczególnych samochodów używają nazw tego systemu: Alfa Romeo: Vehicle Dynamic Control (VDC) BMW: Dynamic Stability Control (DSC) Audi: Electronic Stability Program (ESP) Bugatti: Electronic Stability Program (ESP) Fiat: Electronic Stability Program (ESP), także Vehicle Dynamic Control (VDC) Ferrari: Controllo Stabilità (CST) Jaguar: Dynamic Stability Control (DSC) Maserati: Maserati Stability Program (MSP) Pontiac: StabiliTrak Porsche: Porsche Stability Management (PSM) Subaru: Vehicle Dynamics Control (VDC) No dobra, ale czym właściwie jest ESP? ESP to układ elektroniczny stabilizujący tor jazdy samochodu podczas pokonywania zakrętu, przejmujący kontrolę nad połączonymi układami ABS i ASR. System ten uaktywnia się samoczynnie, przyhamowując jedno lub kilka kół, z chwilą, gdy odpowiedni czujnik wykryje tendencję do wyślizgnięcia się samochodu z zakrętu. Proste? Proooste System ten działa na bardzo prostej zasadzie – zablokowane koło można poruszyć w każdą stronę (czyli także na boki) używając podobnej siły. W efekcie, na zakręcie koło jest wynoszone tam, gdzie działa siła odśrodkowa, czyli na zewnątrz zakrętu. Wykorzystując tę zasadę, gdy przód pojazdu traci przyczepność (zachodzi podsterowność), to blokowane są koła tylne, by te pozwoliły na obrót pojazdu wokół własnej osi celem skierowania przodu we właściwą stronę. Analogicznie, gdy mamy do czynienia z nadsterownością, kiedy to pojazd zbyt szybko obraca się wokół własnej osi (szybciej, niż pokonuje zakręt) blokowane są koła przednie, by spowolnić ten ruch poprzez wytworzenie niwelującej go podsterowności. Wszystkie te korekty zachodzą wielokrotnie w ciągu sekundy i tworzą w rzeczywistości kontrolowany uślizg wszystkich czterech kół. Poślizg kół jest obliczany na podstawie prędkości obrotowych kół, czujnika przyspieszenia poprzecznego, czujnika przyspieszenia kątowego, czujnika skrętu kierownicy oraz ciśnienia w układzie hamulcowym. Na podstawie analizy danych z tych czujników system określa czy wystąpiła nadsterowność czy podsterowność i reaguje wyhamowaniem odpowiednich kół. Układ ESP to nie jest wcale najnowszy wynalazek. Do produkcji wprowadzono go w 1995 roku, a jego wynalazcą była firma Bosch. System ESP powstał na podstawie opracowanego wcześniej systemu ABS. Skrót ESP pochodzi od angielskiej nazwy Electronic Stability Program – systemu stabilizacji toru jazdy. System na samym początku był bardzo drogi, przez co montowano go tylko na pokładach aut luksusowych. Pierwszym seryjnie produkowanym autem, które miało na wyposażeniu ESP, był Mercedes S. W miarę rozwoju produkcji ceny ESP spadały, co sprawiło, że zaczęto w niego wyposażać także pojazdy niższych klas. Różne nazwy systemu ESPZ czasem swoje własne systemy stabilizacji toru jazdy zaczęły produkować inne firmy. Ponieważ nazwa ESP została zastrzeżona przez firmę Bosch, stosowane są inne nazwy. System stabilizacji toru jazdy pod nazwą ESP montowany jest w autach Audi, Bentley, Citroen, Chrysler, Dodge, Jeep, Mercedes, Peugeot, Renault, Saab, Suzuki i Volkswagen. Odpowiednikiem ESP w Acurach i Hondach jest VSA, w BMW i Mazdach – DSC, w Ferrari – CST, w GM – StabillTrak, w Lincolnach i Mercurych – Advance Trac, w Subaru – VDC, w Toyotach – VCS, w Lexusach – VSC i VDIM. Działanie systemu jest w każdym przypadku takie samo. Oryginalny ESP jest do dzisiaj produkowany przez firmę Bosch. Jego odpowiedniki produkują między innymi firmy Bendix, Aisisn, Hitachi, Continental Automotive Systems, NSK, Johnson Electric, Nissin Kogyo, WABCO i TRW. Podstawowe działanie ESP zapobiega wpadnięciu w poślizg nadsterowny lub podsterowny. Po wykryciu niebezpieczeństwa system powoduje przyhamowanie odpowiedniego koła, co pozwala na zachowanie stabilności. Tak jak ABS umożliwił powstanie systemu ESP, tak sam ESP stał się bazą do stworzenia szeregu nowych systemów bezpieczeństwa, które są stosowane we współczesnych samochodach. Bez ESP nie powstałyby takie rozwiązania jak aktywny tempomat ACC, systemy awaryjnego hamowania i wiele innych. Budowa systemu ESP i jego odpowiedników VSC, VSA, VCD komponenty, wchodzące w skład pierwszych wersji systemu ESP, ważyły łącznie niecałe 5 kg. Obecnie, na skutek zastosowania mniejszych urządzeń elektronicznych, jest to już mniej niż 2 kg. Sercem systemu stabilizacji toru jazdy jest komputer sterujący, składający się z dwóch mikrokomputerów, które kontrolują się nawzajem. Komputer sterujący dokonuje szeregu obliczeń na podstawie danych zbieranych z czujników. ESP korzysta z czujników własnych, jak i z tych, które są wykorzystywane przez inne układy. Przykładem mogą być czujniki prędkości obrotowej koła układu ABS, których używa także układ ESP. System stabilizacji toru jazdy wykorzystuje też informacje o ciśnieniu powietrza w kołach, które – w zależności od zastosowanego rozwiązania – mogą pochodzić z czujników TMPS albo z systemu ABS. Poza nimi system stabilizacji toru jazdy zbiera dane z czujników: skrętu koła kierownicy, przyspieszenia poprzecznego samochodu, czujnika żyroskopowego, czujnika prędkości, zamontowanego w układzie hamulcowym czujnika ciśnienia płynu hamulcowego, czujnika przełożenia skrzyni biegów; korzysta także z danych dotyczących momentu obrotowego, pochodzących z komputera sterującego pracą silnika. W najnowszych układach komputer sterujący komunikuje się z czujnikami za pomocą magistrali CAN. Typowe awarie systemu stabilizacji toru jazdyAwaria układu ESP w żaden sposób nie zmienia trybu pracy silnika czy skrzyni biegów, nie wpływa też na prowadzenie auta. Dlatego też są kierowcy, którzy ją ignorują. Skoro samochód jeździ, to znaczy, że nic się nie stało. Niestety, w razie wpadnięcia w poślizg może okazać się, że bez pomocy ESP auto wyląduje w rowie, na drzewie, albo zderzy się z pojazdem jadącym z naprzeciwka. Układ ESP (VSC, VSA i wszystkie inne) musi na bieżąco dokonywać szeregu obliczeń na podstawie danych zbieranych z licznych czujników. Awaria jednego z nich powoduje zakłócenie pracy całego układu. Na desce rozdzielczej samochodu jest wówczas wyświetlana kontrolka awarii układu ESP (w autach klasy wyższej może to być napis ESP off itd.). Do dokładnego rozpoznania problemu niezbędna jest diagnostyka komputerowa. W prostszych konstrukcyjnie autach pomóc może zastosowanie niedrogiego urządzenia do diagnostyki samochodowej, które podłącza się pod komputer albo smartfon z systemem Android. Automatyczny System KolizyjnyJak działa?Dzięki temu systemowi, w razie wypadku w pojeździe automatycznie włączą się światła awaryjne oraz oświetlenie wewnątrz pojazdu, centralny zamek się odblokuje, a dopływ paliwa zostanie odcięty. 15 Lut. 2013 Elektronika przejmuje coraz większą kontrolę nad autami. Wielu fanów motoryzacji narzeka na takie rozwiązania ale dla znaczącej większości kierowców jest to wielka pomoc. Przyjrzyjmy się dokładnie czym wspomagają nas w bezpiecznym dotarciu do celu układy takie jak: ABS - Anti-Lock Braking System, ASR - Acceleration Slip Regulation czy EPS - Electronic Stability Program. ABS Po raz pierwszy ABS został użyty w 1966 roku w brytyjskim samochodzie Jensen FF. Układ wyprodukowany był przez firmę Dunlop a jego działanie obejmowało jedynie tylne koła. Od 1 lipca 2004 roku każde auto sprzedane na terenie Unii Europejskiej musi być wyposażone w ten system. W naszym kraju ten obowiązek wprowadzono 1 lipca 2006 roku. Idea działania ABSu jest bardzo prosta. Niezależnie od warunków, podczas hamowania koła nie mogą pozostać zablokowane. Pompa sterująca układem po prostu zmniejsza, na ułamek sekundy ciśnienie w układzie hamulcowym dzięki czemu koła odzyskują przyczepność. W układach pierwszych generacji obsługiwane były wszystkie cztery koła jednocześnie. Obecnie dużo mniejsze i lżejsze jednostki centralne są w stanie obsługiwać każde z kół osobno. Dzięki temu nie ma takie spadku skuteczności hamowania. O ile na samym początku swojej kariery ABS znacząco wydłużał drogę hamowania o tyle obecnie sytuacja jest znacznie lepsza. Oczywiście z pominięciem hamowania na piachu, szutrze i głębokim śniegu. Zasadniczymi elementami układu są cztery czujniki przy każdym z kół i jednostka centralna. Jest ona połączeniem zespołu elektrozaworów i komputera sterującego. Czujniki przekazują do komputera informację o prędkości obrotu kół. Jeśli koło zatrzyma się to odpowiedzialny za nie zawór zacznie procedurę zmniejszania ciśnienia w zacisku. Informację o prędkości obrotowej czujnik zbiera, w zależności od rozwiązania z perforowanej tarczki blaszanej lub z koronki na piaście. Każdy z koncernów samochodowych stosuje swoje autorskie rozwiązania. Jeśli chodzi o awarie to najczęściej posłuszeństwa odmawiają czujniki przy kołach. Jeśli jednak na „desce” zaświeci się nam kontrolka informująca o awarii układu, warto sprawdzić wszystkie przewody i wtyczki przy czujnikach. Dość często powodem takich awarii jest po prostu zaśniedziała wtyczka. Jednostki centralne raczej nie miewają awarii mechanicznych, głównie pada elektronika. Jeśli dojdzie do awarii ABSu nie znaczy to, że musimy przerwać podróż. Hamulce nadal będą działały normalnie. Musimy tylko uważać jeśli jest ślisko. Jak hamować jeśli nasz samochód jest wyposażony w ABS? Do oporu. W klasycznym układzie hamulcowym kierowca musiał rozważnie dozować siłę hamowania w taki sposób aby nie doszło do zablokowania kół. Największą skuteczność hamowania uzyskujemy przy mniej więcej 20% poślizgu czyli na tak zwanej granicy przyczepności. Jeśli mamy do czynienia z ABSem to po prostu wciskamy pedał hamulca najmocniej jak potrafimy, zupełnie nie przejmując się lekkim „odbiciem” w naszą stopę. Największą zaletą ABSu jest jak najmocniejsze wciśnięcie hamulca i kierowanie pojazdem. O skuteczność hamowania zadba elektronika. ASR Jeśli chodzi o elektronikę w samochodach wyczynowych i cywilnych to jest coś co je łączy. Jest to kontrola trakcji ASR. Jest to drugi w historii motoryzacji (po ABS) układ podnoszący bezpieczeństwo czynne w aucie. ASR pojawił się w 1993 roku wraz z wprowadzonym przez firmę Bosch ABS w wersji Obydwa te układy są ze sobą nierozerwalnie związane. System ASR pomaga nam podczas ruszania. Jeśli komputer sterujący układem wyczuje różnicę w prędkościach obrotowych kół zaczyna interweniować. Może to robić na kilka sposobów. Najpierw opóźni zapłon co spowoduje spadek momentu obrotowego. Jeśli to nie wystarczy zmniejszona zostanie dawka paliwa wtryskiwanego do silnika. Jeśli tego będzie mało dopływ paliwa może być całkowicie odcięty. Niektórzy producenci pozwalają ASR ingerować w uchylenie przepustnicy jeśli jej sterowanie odbywa się „by wire”. W razie wyczucia poślizgu jest ona przymykana. To rozwiązanie ma jednak wadę. Najdłuższy czas reakcji. W układzie dolotowym może być też zastosowana druga przepustnica. Dzięki wszystkim tym działaniom łatwiej jest nam dynamicznie ruszyć na śliskiej nawierzchni. Efektem ubocznym jest też ochrona przed przeciążeniem elementów układu napędowego, zmniejszenie zużycia paliwa i opon. Działanie ASR oparte jest oczywiście o ABS i dodatkowo o możliwość ingerencji w jednostkę sterującą silnikiem. Mocno upraszczając można powiedzieć, że ABS zliczający cały czas prędkość obrotową kół korzystając z czujników informuje jednostkę sterującą ASR o wystąpieniu różnic a ta z kolei przesyła informacje do jednostki sterującej silnikiem. Oczywiście działanie ASR nie ogranicza się tylko do ruszania, pomaga też w utrzymaniu trakcji i toru jazdy przy wyższych prędkościach na przykład jeśli na drodze pojawi się fragment o zmniejszonej przyczepności. Może to być lód, piach, olej, paliwo lub kałuża. Jest to sytuacja niebezpieczna zwłaszcza jeśli akurat przyśpieszamy lub jedziemy po łuku. Najwyraźniej można to odczuć właśnie w kałuży kiedy mamy do czynienia ze zjawiskiem aquaplaningu. Dochodzi wtedy to rozkręcania się koła, które straciło przyczepność. Po odzyskaniu przyczepności może to doprowadzić do wytrącenia auta z założonego toru jazdy. Jeśli mamy do dyspozycji ASR to zobaczymy tylko migającą kontrolkę informującą nas o działaniu systemu. Kontrolka ta powinna być też dla nas ostrzeżeniem, że zbliżamy się do granicy przyczepności i za chwilę może być niebezpiecznie. Układem, który wspomaga ASR a w zasadzie może zostać uznany integralnym elementem tego układu jest EDS Elektronische Differentialsperre. Nazywany jest czasem na wyrost elektroniczną blokadę układu różnicowego. EDS skupia się na operowaniu hamulcami. Przyhamowuje koło tracące przyczepność tak żeby moment obrotowy był przekazany na drugie koło. Układ tej bywa pomocny ale jego wadą jest ograniczony zakres działania i możliwość przegrzania hamulców. W okresie zimowym nie grozi nam to, zwłaszcza w autach osobowych. Jeśli jednak mamy do dyspozycji SUVa może się okazać, że krótka przejażdżka po lesie doprowadzi do przegrzania hamulców i do wyłączenia EDSu. ESP Działanie ESP jest bardzo proste. Zablokowane koło można poruszyć w każdą stronę (czyli także na boki) używając podobnej siły. W efekcie, na zakręcie koło jest wynoszone tam, gdzie działa siła odśrodkowa czyli na zewnątrz zakrętu. Wykorzystując tę zasadę, gdy przód pojazdu traci przyczepność (zachodzi podsterowność), to blokowane są koła tylne, by te pozwoliły na obrót pojazdu wokół własnej osi celem skierowania przodu we właściwą stronę. Analogicznie, gdy mamy do czynienia z nadsterownością, kiedy to pojazd zbyt szybko obraca się wokół własnej osi (szybciej, niż pokonuje zakręt) blokowane są koła przednie, by spowolnić ten ruch poprzez wytworzenie niwelującej go podsterowności. Wszystkie te korekty zachodzą wielokrotnie w ciągu sekundy i tworzą w rzeczywistości kontrolowany uślizg wszystkich czterech kół. Poślizg kół jest obliczany na podstawie prędkości obrotowych kół, czujnika przyspieszenia poprzecznego, czujnika przyspieszenia kątowego, czujnika skrętu kierownicy oraz ciśnienia w układzie hamulcowym. Na podstawie analizy danych z tych czujników system określa czy wystąpiła nadsterowność czy podsterowność i reaguje wyhamowaniem odpowiednich kół. Stabilizacja toru jazdy w pewnym stopniu zwiększa dopuszczalną prędkość początkową podczas wejścia w zakręt, dzięki optymalnemu wykorzystaniu przyczepności wszystkich kół. Dodatkowo do korygowania toru jazdy używane są hamulce spowalniające pojazd w trakcie pokonywania zakrętu. Zmniejsza to prawdopodobieństwo wypadnięcia z zakrętu. ESP składa się dokładnie z tych samych elementów co ABS. W zasadzie ESP bez ABSu nie istnieje. Oczywiście Jednostka centralna musi być przystosowana nie tylko do zmniejszania ciśnienia w układzie hamulcowym ale i do zwiększania. Zawsze trzeba zdawać sobie sprawę z ograniczeń jakie mają układy elektroniczne dbające o bezpieczeństwo czynne. Nic nie zastąpi zdrowego rozsądku na drodze. Nie doprowadzajmy do sytuacji, w której będziemy zmuszeni skorzystać z elementów auta odpowiedzialnych za bezpieczeństwo bierne i nie zapominajmy tylko o granicach, których przekraczać nie wolno. Zdejmij nogę z gazu. Dojedź bezpiecznie. Podczas zimowych podróży, szczególnie gdy zapada zmrok, zdejmij nogę z gazu i decydowanie unikaj wyprzedzania, jeśli chcesz bezpiecznie dojechać do celu. Co ciekawe sprzymierzeńcem kierowców o tej... Listy wyposażenia nowoczesnych samochodów aż roją się od nazw różnych systemów mających poprawiać bezpieczeństwo jazdy lub po prostu ją uprzyjemniać. Nawet sprzedawcy w salonach nie zawsze potrafią wyjaśnić, co oznaczają poszczególne skróty i w jaki sposób działają skrywające się pod nimi rozwiązania. Trzeba przyznać, że za rozwojem technologii trudno nadążyć, co roku pojawia się coś nowego. W dodatku firmy motoryzacyjne coraz częściej rezygnują z używania zunifikowanych nazw poszczególnych systemów, opisując je po swojemu. W czasie naszych testów salonów wielokrotnie spotkaliśmy się z sytuacją, że sprzedawca nie potrafił nam odpowiedzieć na pytanie o np. system ESP, bo w sprzedawanych przez niego samochodach nazywał się on całkowicie inaczej, np. DSC lub VSA. Poniżej przedstawiamy zestawienie najpopularniejszych systemów poprawiających bezpieczeństwo jazdy. Bez wielu z nich trudno sobie wyobrazić nowoczesne auto, jednak niektóre to tylko gadżety o głównie marketingowym znaczeniu. ABS – Zapobieganie blokowaniu kół podczas hamowania: ZASADA DZIAŁANIA: ABS (od ang. Anti-Lock Braking System) to układ zapobiegający blokowaniu się kół podczas hamowania. Czujniki kontrolują obroty kół i w przypadku, gdy jedno z nich obraca się wolniej niż pozostałe, układ ABS zmniejsza siłę jego hamowania. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Od lipca 2006 roku wszystkie nowe samochody sprzedawane na terenie Polski muszą być obowiązkowo wyposażone w układ ABS. PRZYDATNOŚĆ: Dzięki systemowi ABS podczas nagłego hamowania auto pozostaje sterowne, co pozwala omijać przeszkody. W dzisiejszym, gęstym ruchu to nieodzowny element wyposażenia samochodu. ACC – Aktywny tempomat: ZASADA DZIAŁANIA: ACC (skrót ang. Adaptive Cruise Control) jest tempomatem z systemem automatycznej regulacji prędkości w zależności od sytuacji na drodze, który utrzymuje bezpieczny odstęp od poprzedzających aut. Po ustawieniu prędkości pojazd automatycznie zwalnia w przypadku hamowania samochodów jadących przed nami i przyspiesza, jeśli droga jest wolna. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: ACC występuje także pod innymi nazwami, np. jako tzw. aktywny tempomat (BMW) albo Speedtronic lub Distronic Plus (Mercedes). Dostępny jako dodatkowo płatna opcja, np. w Mercedesie klasy C, aktywny tempomat kosztuje ponad 10 tys. zł. PRZYDATNOŚĆ: System docenią kierowcy podróżujący głównie po autostradach i mający zaufanie do elektroniki pokładowej. AFIL (Lane assist) – System ostrzegający przed zjechaniem z pasa drogi: ZASADA DZIAŁANIA: System AFIL (Citroën), Lane assist (grupa VAG i Honda) ostrzega przed przekroczeniem wybranego pasa ruchu. Umieszczone w przedniej części auta kamery monitorują kierunek jazdy względem namalowanych na asfalcie linii oddzielających pasy ruchu. W przypadku najechania na nie bez sygnalizacji kierunkowskazem system ostrzega kierowcę sygnałem dźwiękowym lub świetlnym (w Citroënach dodatkowo wibracją fotela kierowcy). DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: System staje się coraz powszechniejszy. Jeszcze do niedawna znajdował się w wyposażeniu limuzyn, dziś pojawia się już w autach kompaktowych (jako opcja). PRZYDATNOŚĆ: Lane assist jest systemem mającym chronić kierowcę w przypadku zaśnięcia za kierownicą. Niestety, do jego poprawnego funkcjonowania potrzebne są dobrze oznakowane jezdnie, o które trudno w naszym kraju. AFL – Światła adaptacyjne: ZASADA DZIAŁANIA: Adaptive Forward Lighting (adaptacyjne światła przednie) tym różnią się od zwykłych reflektorów, że pozwalają na doświetlanie zakrętów. Funkcja ta może być realizowana na dwa różne sposoby. W samochodach z układem tzw. statycznego doświetlania zakrętów, w zależności od położenia kierownicy, oprócz zwykłych reflektorów mogą się włączać również dodatkowe światła (zwykle spełniające także funkcję świateł przeciwmgielnych), skierowane w bok. W systemach doświetlania dynamicznego snop światła z reflektora głównego podąża za ruchami kierownicy. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Systemy statycznego doświetlania zakrętów są coraz tańsze i o wiele częściej trafiają do wyposażenia standardowego aut. Jeśli trzeba za nie dopłacić, to zazwyczaj jest to kwota niższa niż 1000 złotych. Układy doświetlania dynamicznego występują zwykle w pakiecie z zaawansowanymi reflektorami biksenonowymi. W autach kompaktowych za takie wyposażenie trzeba jeszcze sporo dopłacić, np. w Oplu Astrze aż 5200 zł. PRZYDATNOŚĆ: Nawet najprostsze systemy statyczne są godne polecenia. Układy dynamiczne to niemały wydatek, ale są znacznie lepsze. ASR (ASC, TCS, TC) – System zapobiegający poślizgowi kół podczas ruszania: ZASADA DZIAŁANIA: ASR (skrót ang. Acceleration Slip Regulation) przeciwdziała poślizgowi kół, na które przekazywany jest napęd. Jeżeli sensory wykryją, że jedno koło zaczyna np. buksować, system blokuje koła. W przypadku uślizgu całej osi elektronika zmniejsza moc silnika poprzez ujęcie gazu. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: System działa w oparciu o ABS, ale ingeruje również w sterowanie silnikiem. W nowych modelach funkcje tego układu realizuje ESP. PRZYDATNOŚĆ: Rozwiązanie jest bardzo pomocne podczas zimy i w autach z mocnymi jednostkami napędowymi. BAS (BA, MBA) – System wspomagania hamowania: ZASADA DZIAŁANIA: BAS (skrót ang. Brake Assist System) wspomaga kierowcę podczas nagłego hamowania. Jednostka połączona jest z czujnikiem mierzącym szybkość wciskania pedału hamulca. W przypadku szybszej niż zwykle reakcji system zwiększa ciśnienie w układzie hamulcowym, dzięki czemu wcześniej uzyskiwana jest pełna siła hamowania. Niekiedy dodatkowo uruchamiane są światła awaryjne lub zaczynają pulsować światła stopu w celu ostrzeżenia kierowców. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Układ coraz częściej jest standardowym dodatkiem do obowiązkowo montowanego systemu ABS. PRZYDATNOŚĆ: Do wielu wypadków dochodzi dlatego, że kierowcy nie wykorzystują możliwości układu hamulcowego swoich aut. W tym BAS naprawdę może pomóc. BLIS (Side assist) – Ostrzeganie o pojeździe w „martwym polu”: ZASADA DZIAŁANIA: BLIS (od ang. Blind Spot Information System) to zestaw kamer montowanych w lusterkach bocznych i połączonych z kontrolką ostrzegającą przed autami znajdującymi się w tzw. martwym polu. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: System jako pierwszy wprowadziło Volvo, dziś pojawia się także u innych producentów. PRZYDATNOŚĆ: Naszym zdaniem system nie jest wart dużej dopłaty. City Safety – System automatycznego hamowania: ZASADA DZIAŁANIA: City Safety zapobiega kolizji albo zmniejsza jej następstwa do prędkości 30 km/h. Jeśli radary w pojeździe odnotują szybkie zbliżanie się do samochodu jadącego z przodu, przy braku reakcji kierowcy auto samo uruchomi hamulce. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: System montowany w modelach Volvo i w Passacie jako dodatkowo płatna opcja. PRZYDATNOŚĆ: Rozwiązanie pomocne w ruchu miejskim, ale pełną ochronę zapewnia wyłącznie przy prędkości nieprzekraczającej 15 km/h. Driver Alert – System monitorujący zmęczenie kierowcy: ZASADA DZIAŁANIA: Driver Alert (VW) oraz Attention Assist (Mercedes) to systemy monitorujące sposób utrzymywania kierunku jazdy i płynność ruchów kierownicy. Na podstawie zebranych danych wykrywają zachowania świadczące o senności kierowcy i ostrzegają go o tym sygnałem świetlnym oraz dźwiękowym. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Rozwiązania takie, zarezerwowane do tej pory dla aut klasy wyższej ( Mercedesy klas E i S), pojawiają się już w niższych segmentach (np. w nowym Fordzie Focusie czy VW Passacie). PRZYDATNOŚĆ: System godny polecenia przede wszystkim kierowcom często podróżującym w dalekich trasach. EBD – Rozdział siły hamowania: ZASADA DZIAŁANIA: EBD (skrót ang. Electronic Brakeforce Distribution) to korektor rozdziału siły hamowania. System automatycznie optymalizuje siłę hamowania poszczególnych kół, tak aby auto utrzymywało obrany tor jazdy. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Jest to system wspomagający ABS, coraz częściej montowany standardowo w nowych modelach aut. PRZYDATNOŚĆ: Układ pomaga utrzymać tor jazdy w trakcie hamowania na zakręcie. ESP (VSC, DSC,VSA, PSM) – Elektroniczny układ stabilizacji toru jazdy: ZASADA DZIAŁANIA: ESP (skrót ang. Electronic Stability Program) dba o niwelowanie poślizgów auta w czasie pokonywania łuków. W momencie kiedy czujniki wykryją takie zjawisko, elektroniczny system przyhamowuje jedno lub więcej kół w celu utrzymania toru jazdy. Dodatkowo ESP ingeruje też w sterowanie silnikiem, np. ujmuje w odpowiednim momencie gazu. Układy ESP przejęły funkcje wcześniej stosowanych systemów kontroli trakcji. Dodatkowo elektronika sterująca układem kontroli toru jazdy w niektórych modelach spełnia funkcję Hill Holdera – urządzenia zapobiegającego niekontrolowanemu staczaniu się auta ze stromych podjazdów. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Coraz częściej ESP montuje się w standardzie, a nie jako dodatkowo płatną opcję. PRZYDATNOŚĆ: ESP znacznie zwiększa poziom bezpieczeństwa. Przydaje się wprawdzie sporadycznie, ale może uratować z wielu niebezpiecznych sytuacji. Nawet jeśli wymaga dopłaty, to nie należy z niego rezygnować. ZASADA DZIAŁANIA: DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Pierwszym seryjnie produkowanym autem wyposażonym w układ noktowizyjny był Cadillac Deville z 2000 roku. Później do grona firm oferujących takie systemy dołączyły Mercedes, BMW, Toyota, Lexus, Audi oraz Honda. Obecnie układy noktowizyjne oferowane są w wielu modelach klasy wyższej i średniej. Ceny pozostają wysokie, np. w BMW serii 7 za system Night Vision trzeba dopłacić ok. 10 tys. złotych. PRZYDATNOŚĆ: Systemy noktowizyjne pozwalają dostrzec na nieoświetlonej drodze przeszkody znajdujące się nawet 300 metrów przed autem, tym samym rzeczywiście poprawiają bezpieczeństwo, szczególnie podczas jazdy poza terenem zabudowanym. TPMS – System kontroli ciśnienia w oponach: ZASADA DZIAŁANIA: Urządzenie monitoruje ciśnienie powietrza w oponach i ostrzega kierowcę w przypadku, kiedy jest ono zbyt niskie. Zwykle wewnątrz opon montuje się bezprzewodowe czujniki ciśnienia, a ostrzeżenia wyświetlane są na desce rozdzielczej. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: System TPMS to obowiązkowe wyposażenie aut z ogumieniem typu runflat, w przypadku którego kierowca nie zauważyłby spadku ciśnienia w oponie. Oferowany jest również w bardzo wielu modelach bez runflatów, często w ramach wyposażenia standardowego lub za niewielką dopłatą. PRZYDATNOŚĆ: Monitorowanie ciśnienia powietrza w kołach pozwala uniknąć wielu niebezpiecznych sytuacji (np. utraty panowania nad autem) oraz przedwczesnego zużycia opon. Niektóre systemy znane są z fałszywych alarmów, ale i tak można je polecić. TSR – System rozpoznawania znaków drogowych: ZASADA DZIAŁANIA: TSR (skrót ang. Traffic Sign Recognition) – pod tą zbiorczą nazwą występują systemy rozpoznające znaki drogowe i informujące o nich kierowcę np. w formie ostrzeżeń i komunikatów wyświetlanych na desce rozdzielczej. Niektóre działają wyłącznie w oparciu o informacje pozyskiwane z kamery zamontowanej z przodu auta, inne dodatkowo porównują to, co widać, z danymi zawartymi w oprogramowaniu nawigacji GPS. DOSTĘPNOŚĆ/KOSZTY: Układy TSR oferowane są w większości aut klasy wyższej, coraz częściej trafiają również do tańszych modeli, choć nadal wymagają dopłat liczonych w tysiącach złotych. PRZYDATNOŚĆ: Niezależne testy wykazują, że systemy tego typu muszą zostać jeszcze dopracowane. Bardzoczęsto wprowadzają kierowcę w błąd, np. informując, że na danym odcinku można się poruszać z prędkością wyższą, niż wynikałoby to z oznaczeń rzeczywiście znajdujących się przy drodze. Na razie można znaleźć wiele innych, sensowniejszych sposobów wydawania pieniędzy. Systemy TSR to nadal tylko gadżety. Nic nie zastąpi rozsądku! – Nawet najbardziej zaawansowane systemy bezpieczeństwa nie zwalniają kierowców od odpowiedzialności za swoje czyny ani tym bardziej z obowiązku zachowania czujności w czasie jazdy. Niestety, wiele rozwiązań może nadmiernie rozleniwiać prowadzących. A co jeśli elektronika kiedyś zawiedzie? Z drugiej strony nawet doświadczeni kierowcy nie powinni twierdzić, że nie potrzebują ABS-u lub ESP. W coraz gęstszym ruchu drogowym każda pomoc może się przydać.

abs asr esp prawo jazdy